ایلام آفتابى پنهان از دید گردشگران

محمد کریم ویسى - روزنامه ایران

در گوشه غربى نقشه جغرافیاى سرزمین پهناور ایران اسلامى نام ایلام ذهن را به دوردست تاریخ هدایت مى کند. سرزمین طلوع آفتاب (معناى واژه عیلام) و سوگلى عروس زاگرس با کوهستانهاى سلسله وار و دشتهاى پهناور که زیستگاه انواع گونه هاى گیاهى و جانورى از قابلیت هاى برجسته اى در زمینه گردشگرى طبیعى برخوردار است. از کوههاى دالاهو که مى گذرى قلاقیران سبز مى شود، ایلام با ۲۰ هزار کیلومترمربع مساحت اگرچه جزو کوچکترین استانهاى کشور محسوب مى شود اما تنوع قابل باور آب، هوا و خاک را در سطح خود دارد. فاصله کوهستانهاى برف پوش تا دشتهاى گرم و بلوط هاى کهنسال تا نخل هاى سربرافراشته تنها چند کیلومتر است. در این استان هنوز آداب و رسوم اجتماعى وفرهنگى خود از قبیل پوشش لباس محلى، گویش شیرین کردى و صفاى باطن و مهمان نوازى را حفظ کرده است. ایلام به عنوان بخش مهمى از تمدن هاى قدیمى ایلام باستان، هخامنشى، ساسانى، اسلام و داشتن یک هزار اثر و ابنیه تاریخى از جاذبه هاى گردشگرى فراوانى برخوردار است. جاذبه هاى طبیعى و تاریخى که در شهرستان دره شهر، سرزمین شگفتى هاى عروس زاگرس، واقع شده نظیر سیاه گل، تنگه بهرام چوبین، پل گاومیشان و غیره به چشم مى خورد همه گویاى تاریخ کهن و ماناى این دیار است. وجود چند غار آب جذاب و دیدنى نظیر غار زینگان در میانه منطقه گرمسیرى صالح آباد باعث خنکاى دل بازدیدکنندگان مى شود.
ایلام از نظر موقعیت جغرافیایى و تنوع آب و هوایى شرایط خاصى دارد. بیش از نیمى از استان را کوههاى مرتفع و نیمه مرتفع پوشانده است، دامنه هاى جنگلى کبیر کوه، وجود چشمه ها و آبشارها و رودهاى کوچک و بزرگ و زیستگاههاى جانورى، با کوهستانهاى برفگیر در گوشه و کنار، چشم اندازها و مناظر زیبایى را به وجود آورده است. وجود غارهاى طبیعى در دل کوههاى منطقه مى تواند زمینه مناسبى را براى گسترش فعالیت هاى گردشگرى در ایلام فراهم آورد. غارهاى کشف شده در بعضى از مناطق استان از جمله غار سیوان، گل گل ملکشاهى، ایوان، بدره و زینگان صالح آباد داراى بستر آبى و دیوارهاى پوشیده از آویزان هاى آهکى هستند که در صورت مجهز شدن به تأسیسات و امکانات مى توانند گردشگران بسیارى را جلب کند.
چشمه هاى آب گرم ایلام، داروى بیماریهاى پوستى
چشمه آب گرم و معدنى واقع در ۵ کیلومترى دهلران با داشتن ترکیبات گوگردى در از بین بردن بیماریهاى پوستى و تسکین بیمارى هاى روماتیسمى اهمیت ویژه اى دارد. از دیگر چشمه هاى آب گرم مى توان به چشمه قیر دهلران اشاره کرد که به علت عبور از سنگ هاى حاوى مواد آلى، آب آن آغشته به قیر است. همچنین در حاشیه رود چنگوله در بالادست کوه، یک چشمه آب گرم واقع است. چشمه آب گرم «کنجانچم» در ساحل راست کنجانچم و چشمه آب گرم تنگ حمام بولى در ساحل راست رودخانه تلخاب با دماى ۴۰ درجه از دیگر چشمه هاى آب گرم استان مى باشد. از آبشارهاى استان نیز مى توان آبشار «سرطاف» و آبشار عمار در منطقه ملکشاهى را نام برد.
مکان هاى دیدنى ایلام
وجود قلعه ها و مکانهاى دیدنى و جاذبه هاى تاریخى باستانى از تاریخ پرآوازه این استان محروم حکایت دارد که بعضى از آنان شناخته و بعضى دیگر همچنان ناشناخته مانده اند. از آثار تاریخى، فرهنگى و طبیعى ایلام مى توان قلعه والى ایلام، کاخ فلاحتى، منطقه جنگلى ششدار و کوه قلاقیران، پارک جنگلى پردیس، حیات وحش و شهربازى چغاسبز ایلام، پناهگاههاى صخره اى، قلعه اسماعیل خان و تپه ها و قبرستان هاى تاریخى را نام برد که هر کدام داراى ارزش خاص مى باشند. همچنین آثار تاریخى مهران و بخش صالح آباد را مى توان دشت صالح آباد و گلان، امامزاده على صالح(ع) سنگ نبشته تخت خان و غار معروف زینگان و غیره نام برد. شهر تاریخى سیروان در روستاى سرابکلان کنونى، تپه هاى تاریخى منطقه حفاظت شده مانشت، سرچشمه شیروان در سرابکلان در رودخانه سیمره نیز از دیگر آثار ایلام هستند. سیروان در روستاى کنونى سرابکلان واقع در بخش شیروان از توابع شهرستان شیروان چرداول داراى آثار باستانى و فرهنگى ارزشمندى است. در گذشته پادشاهان ساسانى از جمله انوشیروان عمارتهاى باشکوهى در این منطقه ساخته اند. شهرستان آبدانان نیز همچون دیگر شهرستان هاى تابع استان ایلام داراى آثار متعدد فرهنگى و باستانى است که مکان هاى دیدنى زیادى دارد. اما متأسفانه در سالهاى گذشته برخى از آثار باستانى در استان مورد دستبرد غارتگران میراث فرهنگى قرار گرفته که دلیل آن را مى توان عدم وجود اداره میراث فرهنگى در برخى از شهرستان هاى استان و کمبود نیرو عنوان کرد. آنچه که در این میان حایز اهمیت است، توجه مسؤولان استانى و کشورى جهت نگهدارى از این آثار تاریخى است. با وجود اینگونه مسائل، نکته اى که مى توان بدان اشاره کرد، ضرورت افزایش تلاش سازمان گردشگرى و میراث فرهنگى براى حفظ و نگهدارى آثار باستانى و تاریخى این استان است. مدیر میراث فرهنگى ایلام در این خصوص مى گوید: ۲۲۶ قطعه شىء ارزشمند تاریخى طى سال گذشته در این استان کشف شد که متعلق به دوره هاى مختلف تاریخى بودند. این اشیا شامل زیورآلات ، مجسمه، ابزار و ظروف مختلف از جنس مفرغ، مس، طلا، نقره و سفال است. وى معتقد است، تشکیل انجمن میراث فرهنگى، نقش مهمى در کاهش فعالیت حفاران غیرمجاز و قاچاقچیان اموال تاریخى در این استان داشته و کاهش اشیاى مکشوفه نسبت به سال گذشته بیانگر این مسأله است. اما آنچه که به عنوان جمله آخر مى توان اذعان کرد، کمک مسؤولان مربوطه و اختصاص بودجه اى در خور توجه نسبت به میراث فرهنگى این استان است، چرا که ایلام خطه اى بسیار کهن و تاریخى است. کم لطفى نسبت به ایلام که روزگارى مهد تاریخ و تمدن ایران بوده بسیار تأسفبار است.

عمر سایت: 16سال و 13ماه و 11روز