اهالی منطقه بر اين باورند که شهر تاريخی سيروان از جمله شهرهای مهم ايران است که پادشاهان زيادی از جمله انوشيروان عادل در آن قصر و قلعه بنا نهاده و اطراف آن نيز مکان های فراوانی ايجاد کرده اند.از جمله شخصيتهايي که به اين روستا اطراق گزيده است رستم پهلوان باستانی ايرانيان است که معروف است برای گرد آوری سپاهی مقتدر برای ستيز با ترکان و استمداد از يلان کرد منطقه که در شاهنامه به نام ((گرد)) از آنها ياد شده و در جنگ ايران و توران باعث غلبه ايرانيان بر توران شدند به منطقه آمده و در شهرهای تاريخی سيروان اطراق گزيده است.
در جوار سرچشمه رودخانه سرابکلان يک درخت تاوی وجود دارد اين درخت که تک درخت تاوی منطقه در ميان درختان انبوه بلوط و بنه است.درختی مقدس که ثمر آن نيز دانه همانند بر درخت بنه و زالزالک می باشد که به عنوان يک دانه گياهی و خوراکی استفاده دارد.
از شاخه های اين درخت قطعه چوب هايي به طول تقريبی 20 سانتی متر بريده و با ريسمان های سياه و سفيد و مهره های رنگی تزيين می کنند و از آن به عنوان چشم زخم و جهت تزيين منازل و مرکب ها و گهوراه ها و قنداق نوزادان از آن استفاده می کنند.چوب اين درخت به غايت خوشبوست.
توجه خاص بدان جهت است که گفته می شود رستم در طول اقامت خود اسب خويش(رخش) را در زير سايه آن و در کنار سرچشمه های زلال رودخانه سرابکلان زنجير می کرده است.
همچنين يک باور کهن حکايت از آن دارد که آبهای سرچشمه سرابکلان از دريايي عظيم که فرسنگ ها در عمق زمين قرار دارد می جوشد و در اين دريا نهنگی بزرگ می زيست که نگهبان چشمه ها که عامل حيات در شهر تاريخی سيروان بوده و می باشد.
اقوال شفاهی پيشينيان حکايت از آن دارد که در عمق زمين در زير درخت تاوی مار-اژدهايي می زيد که نگهبان درخت به شمار می رود و در لايه زير تر مجسمه خروسی از طلا قرار دارد که چون اژدها کشته شود خروس پريشان شده و بانگ بر می آورد و نهنگ آشفته حال شده و در اثر حرکت و خشم نهنگ زمين شکافته می شود و رودها به شکل عمودی از زمين خارج شده و تمامی خارج آب را فرا خواهد گرفت.
همين باور حکايت از آن دارد که اين خروس طلسم شهر به شمار می رود که هديه ای گرانبها و باستانی است.جالب آنکه سرچشمه ها و درخت تاوی در جوار تنها ساختمانی قرار دارند که خانه روستايي بر روی آن احداث نشده است.
اين ساختمان بزرگ به قصر و قلعه انوشيروان معروف است.
در اين روستا بقاياي دو پل ديده می شود که به فاصاه 10 متر از همديگر قرار دارند.
پل بزرگتر که فقط پايه های آن بر جای مانده است و گفته می شود تا چهل سال پيش کاملاً تخريب نشده بودبه ((پل خدا)) معروف است.
معروف می شود که که اين پل برای عبور پادشاه عادل و در ابتدای آفرينش به عنوان هديه ای الهی از طرف خداوند به بشريت احداث شده است.
شيروان در ادبيات روستايي:
در شعر و ادبيات کردی که شامل شاهنامه ها و افسانه های محلی و منظومه شيرين و فرهاد و همچنين خسرو و شيرين به روايت ناظمين و افسانه سرايان کرد و به صورت شفاهی در سينه های پير مردان و پير زنان منطقه به يادگار ماندگار است.
به شهر تاريخی سيروان يا شيروان نيز اشاره شده است.
(( وه کيان شيروو ده شيروان قه سه م))
به جان شيرويه در شيروان قسم
از منظومه کردی خسرو و شيرين
از اين مصرع چنيين بر می آيد که شيرويه فرزند خسرو به شهر تاريخی سيروان((شيروان)) سفر کرده است.
((نه دنگ شيره و نه ناله شيروان—ده نگ شير بريا شيروان بی ويران))
نه نعره شير به گوش می رسد و نه ناله شيران و شير مردان—صدای شير بريده رشدو شيروان ويرانه گشت.
اين بيت گويای اين مطلب است که با بريده شدن صدای شير شهر شيروان نيز ويرانه ای تبديل شد.شير در ايران باستان به عنوان طلسم در برابر بلايا به کار می رفته آنگونه که معروف است پادشاهان هخامنشی شير سنگی را در ورودی هگمتانه بدين منظور ساخته اند.
لزوم توجه به حفظ شهر تاريخی سيروان:
شهر تاريخی سيروان که به شماره 10/7/41658 در فهرست آثار ملی ايران به ثبت رسيده از مراکز جمعيتی مهم ايران می باشد که در صورت پژوهش و کاوش می تواند زوايای تاريک تاريخ ايران باستان را روشن کند.
در صورت حفاظت و مرمت و بازسازی به دليل وفور نعمت و اقليم سازگار و آب فراوان اين ار ارزشمند می تواند به عنوان يکی از جاذبه های مهم توريستی استان و کشور مورد عنايت ويژه قرار گيرد.
نکاتی چند در مورد کتابچه پايتخت باستانی گمشده:
اين کتابچه در سال 82 تسط اداره ميراث فرهنگی چاپ گرديده است و نسخه های از آن اينک در اين اداره موجود می باشد.
در پايان مقاله (تحت عنوان شهر تاريخی سيروان-پايتخت گمشده-) ذکر منابع را الزامی می دانم.
-
لسترنج،جغرافيای تاريخی ايران سرزمين های خلافت شرقی
-
راولينسون،سر هنری،سفرنامه راولينسون
-
بلاذری،احمد بن يحيی،فتوح البدان
-
کريمی،بهمن ميرزا، راه های باستانی و پايتخت های غرب ايران
-
کريمی،بهمن، پيشکوه و پشتکوه
-
واندنبرگ،باستان شناسی ايران باستان
-
حبيب اله محموديان،شهرهای باستانی شيروان مقاله ارائه شده در بناهای ماندگار در استان ايلام به مناسب روز جهانی ابنيه و بافت ها و محوطه های تاريخی
-
گزارش اوليه باستان شناسی،عمران گاراژيان
-
موضوع بررسی سطحی علمی از شهر تاريخی سيروان
-
اقوال و منظومه های شفاهی کردی فيلی((ايلامی))